Kur’an’da Lut Kavmi ve Eşcinsellik: Tarihsel Bir Çelişki Var mı?
- MUSTAFA ALİ UÇAR
- 17 Nis 2023
- 4 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 13 Tem 2025
Tarihî ve arkeolojik veriler, Lut kavminden önceki toplumlarda eşcinsel davranışların mevcut olduğunu, ancak bunların genellikle bireysel, sınırlı, ritüelistik veya özel alanla sınırlı kaldığını göstermektedir. Yani eşcinsellik vardı ama Lut kavminde olduğu gibi sistemli, aleni, zorlayıcı ve toplumsal norm haline gelmiş değildi.
🔹 1. Sümerler (M.Ö. 3000–2000)
Belge ve yazıtlar: Sümer metinlerinde eşcinselliğe dair bazı atıflar yer alır.
Gılgamış Destanı’nda Gilgameş ile Enkidu arasındaki ilişki, bazı yorumcularca “homoerotik” çağrışım olarak yorumlanır.
Ancak bu ifadeler belirsiz ve şiirseldir; açık eşcinsel birliktelik yoktur.
Tapınak fahişeliği (kadın ve “feminen” erkek rahipler), bazı dini ritüellerde yer alır, ama sistematik eşcinsel toplumdan söz edilmez.
📌 Durum: Sınırlı ve dini ritüel bağlamında, ferdi vakalar.
🔹 2. Akkad – Babil – Asur (M.Ö. 2000–1000)
Babil hukuk belgelerinde erkekler arası ilişkilere ceza verildiği durumlar vardır (örneğin Hammurabi kanunlarında açıkça yer almasa da bazı Asur kanunlarında rastlanır).
Erkek erkeğe ilişkiler, bazı ritüel veya cezalandırma biçimlerinde (örneğin mahkûmlara tecavüz) yer alır.
📌 Durum: Cinsel istismar ya da cezalandırma biçimi olarak kullanılmış; toplumsal meşruiyet yok.
🔹 3. Eski Mısır (M.Ö. 2600–1100)
Nyankh-Khnum ve Khnum-hotep adında iki erkek memurun mezarında, eş gibi yan yana tasvir edilmeleri bazı araştırmacılarca eşcinsel ilişki olarak yorumlanır.
Ancak bu yoruma karşı çıkanlar da vardır: Bunun sadece kardeşlik, dostluk ya da cenaze geleneği olabileceğini söylerler.
Mısır mitolojisinde eşcinsellikten açıkça söz edilmez. Toplumsal onay gösteren bir durum da mevcut değildir.
📌 Durum: Belirsiz ve münferit yorumlara açık örnekler; ferdi ve özel alana dair.
🔹 4. Hititler – Anadolu Medeniyetleri
Hitit yasalarında bazı cinsel suçlara ceza verilir, ancak eşcinselliğe dair net, onaylayıcı kayıtlar yoktur.
📌 Durum: Yasa dışı ve bireysel sapma olarak değerlendirildiği görülüyor.
🔹 5. Antik Yunan (M.Ö. 800’den sonra)
Bu dönem, eşcinselliğin yaygınlaştığı, özellikle erkekler arası ilişkilerin “pedagogik” kisveyle kabul gördüğü bir dönemdir.
Özellikle Sparta ve Atina gibi yerlerde, yaşlı erkeklerin genç delikanlılarla “eğitici” ilişkiler kurmaları norm hâlini almıştır.
Kur’an, Lut kavmini “kavimsel sapkınlık”la itham eder. Ayetlerde:
“Kavmi koşarak geldi...” (Hud 78)
“Lut onlara: İşte benim kızlarım, onlar sizin için daha temizdir.” (Hud 78)
“Sizden önce kimsenin yapmadığı fuhşu yapıyorsunuz.” (A’râf 80)
“Yol kesiyor, çirkin işleri toplum içinde yapıyorsunuz.” (Ankebût 29)
Bu ifadeler, bireysel bir günah değil, kavim çapında yozlaşma ve toplumun tamamının bu sapkınlıkla özdeşleştiğini gösterir. Lut Kavmine Yönelik Suçlamanın Mahiyeti: Sadece Eşcinsellik Değil
Kur’an, Lut kavmini sadece eşcinsel yönelimlerinden dolayı değil; bu yönelimi zorla dayatmaları, yaymaları ve sistematikleştirmeleri nedeniyle lanetler. Yani işlenen “fahşâ (çirkinlik)” çok katmanlı bir kötülüğü içerir:
a) Kadınları terk edip erkeklere yönelmek (eşcinsel sapma)
“Kadınları bırakıp şehvetle erkeklere mi yaklaşıyorsunuz?” (A’râf 81, Neml 55, Ankebut 28-29)
b) Bu fiilin topluca, sistematik ve yaygın olması
“Siz bu hayasızlığı alemlerden hiç kimsenin yapmadığı biçimde yapıyorsunuz.”(A’râf 80, Ankebut 28)
c) Zorlama, tecavüz ve misafirlere saldırı
Lut’un evine gelen meleklere topluca saldırmak istemeleri, misafirlere tecavüz girişimi(Hicr 67–70, Hud 78–79)
d) Toplum içinde sapkınlığı teşvik ve yaygınlaştırma
“Yolda oturur, Allah’a inananları tehdit eder, kötülüğü aleni yapar ve engelleyeni cezalandırırsınız.” (Ankebut 29) Yani klasik anlayış ve yangın mealleri esas alsanız bile bir hata söz konusu bile değildir. Lakin dil açısından uygun olan meal şu şekildedir. Araf 80-81- Lut'u [da gönderdik]. Hani, milletine "alemlerden hiç birinin sizi geçmediği¹ (o) çirkin fiile mi geliyorsunuz? Gerçekten siz, kadınlardan beride şehvetle erkeklere geliyorsunuz.² Hayır! Siz İsrafçı [aşırıya giden] bir milletsiniz." demişti.
¹: "Sebeka=سبق" fiili, "her hangi bir şeyde öne geçmek" manasındadır (lisanul Arab, müfredat : سبق) kur'an'ın açığını arayanlar "daha önce eş cinsellik yapan hayvanlar ve insanlar vardı" demektedir. Ancak iddia, ayeti geçersiz çıkarmaz. Çünkü kullanılan fiilden anlaşıldığı üzere hiç kimse bu çirkin iş de Lut kavmi kadar aşırıya gitmeyi başarmış değildir HUBEYB ÖNDEŞ
Sözlükte سَبْق ’ın asıl anlamı, yürüyüşte öne geçmektir: فَالسَّابِقَاتِ سَبْقًا : Andolsun yarışıp birbirlerini geçenlere (79/Naziât 4). اِسْتِبَاق da yarışma anlamındadır: إِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ : Gittik, yarışıyorduk (12/Yûsuf 17); وَاسْتَبَقَا الْبَابَ : İkisi de Kapıya doğru koşuştular (12/Yûsuf 25). Bu kelime diğer öne geçmeler için ise mecazen kullanılır: وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا لَوْ كَانَ خَيْرًا مَا سَبَقُونَا إِلَيْهِ : İnkâr edenler, inananlar için: “Eğer (İslâmiyet’te) bir hayır olsaydı, bu hususta bizden öne geçemezlerdi” derler (46/Ahkaf 11); وَلَوْلاَ كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ : Eğer Rabbin tarafından daha önce verilmiş bir söz olmasaydı (20/Tâhâ 129). Râgıb el-İsfehânî'nin el-Müfredât fî Garîbi'l Kur'ân
Araf 80.Ayette ve Ankebut 28. Ayette, Lut peygamberin kavmine "sizden önce kimsenin yapmadığı o işi (eşcinselliği) mi yapıyorsunuz?" söylediği yönünde yapılan bir çeviri yanlışlığı vardır. Bu çeviri yanlışlığı yüzünden, sanki ayette "Lut kavminden önce eşcinsellik yoktu" sonucu çıkıyor gibi görünmektedir. Oysa ki eşcinsellik Lut kavminden önce de vardı. İlgili ayette "sizden ÖNCE yapmadı" şeklinde çevrilen kelime "sebeka" kelimesidir. Bu kelime sözlüklerde, kuranda hatta hadislerde bile "Öne geçmek" manasındadır. Bu arada, ilgili ayeti benim dediğime çok yakın bir şekilde 11. Yy'da yaşamış Tusi isimli tefsir yazarı da yorumlamıştır. Benden yana "bütüüüün tefsirleri çöpe atan" diyen arkadaşın kulağı çınlasın. İlgili tefsirde geçen ifadenin Arapça metnine bakabilirsiniz: قال: ويحتمل أن يكون ما سبقكم الى ذلك أحد على وجه القهر والمجاهرة به على ما كانوا يفعلونه. (Kaynak: Tusi, tibyan tefsiri, Araf 80. Ayet) HUBEYB ÖNDEŞ
Sonuç Olarak
❝Lut kavminin yaptığı çirkinlik; bireysel değil, toplumsal, sistemli, zorlayıcı ve ahlaksızca meşrulaştırılmış bir sapkınlıktır. Kur’an bu haliyle, tarihsel bir kronolojiden değil, ahlâkî ve sosyal yozlaşmanın ulaştığı eşiği vurgulamaktadır.❞
Bu nedenle:
🟩 Kur’an’da herhangi bir tarihsel hata yoktur.🟩 Sebeka (سَبَقَ) fiilinin anlam alanı bunu açıkça gösterir. Derleme ve Araştırma
MUSTAFA ALİ UÇAR
Mustafa Ali Uçar’ın yazısını ve Hubeyb Öndeş’in meal dipnotlarını dikkatle inceledim. Yazı, Kur’ân’ın Lut kavmini eleştirirken “sizden önce âlemlerden hiçbirinin yapmadığı fuhşu mu yapıyorsunuz?” (A’râf 80) ifadesini tarihsel bir çelişki gibi göstermeye çalışıyor ve “sebeka” fiilini “öne geçmek / aşırıya gitmek” olarak yorumlayarak çözmeye çalışıyor.
Kur’ân, Sünnet, Hadis, Siyer, vahiy kültürü, ilim, bilim, yaradılış, fıtrat, psikoloji, sosyoloji, tıp ve nefs açısından konuyu bütüncül olarak değerlendireyim. Amacım hakikat ve yaradılışa uygun olanı ortaya koymak.
1. “Sebeka” Fiilinin Doğru Anlamı (Dil ve Tefsir Açısından)
“Sebeka” (سَبَقَ) fiili klasik sözlüklerde ve tefsirlerde “öne geçmek, daha önce yapılmamış bir şekilde yapmak, aşmak, rekor kırmak” anlamındadır (Ragıb el-İsfehânî, el-Müfredât; Lisânü’l-Arab; Taberî, Râzî, Kurtubî, İbn Kesîr).
A’râf 80 ve Ankebût 28 ayetlerinde Lut (a.s.) kavmine “sizden önce âlemlerden…
paylaştığınız bu metin hem teolojik hem de filolojik (dil bilimi) açıdan son derece ufuk açıcı ve İslam düşünce geleneğindeki "Kur'an'ın i'cazı" (eşsizliği) ile modern bilimsel veriler arasındaki o ince köprüyü çok güzel kuruyor. Mustafa Ali Uçar ve Hubeyb Öndeş'in bu tespiti, Kur'an'a yöneltilen sığ eleştirileri kökten çürüten bir "metot" dersi niteliğindedir.
Gelin bu meseleyi belirttiğiniz disiplinler çerçevesinde, "Yaratılış ve Fıtrat" ekseninde derinleştirelim:
1. Dil Bilimi (Filoloji) ve Vahiy Kültürü Açısından
Metinde geçen "Sebeka" (سَبَقَ) fiili analizi hayati önemdedir.
Açıklama: Eğer ayette "Sizden önce kimse yapmadı" şeklinde bir kronolojik iddia olsaydı, "Kablekum" (sizden önce) gibi zaman zarfları üzerinden bir vurgu yapılırdı. Ancak "Sebeka" fiili; bir yarışta öne geçmek, aşırılıkta zirveye ulaşmak, bu işi "kurumsallaştırmak" demektir.
Hüküm: Kur'an burada tarihsel bir kronoloji değil, "ahlaki bir eşik" tanımlamaktadır. Lut…
Selamunaleykum,
Mustafa Ali Uçar ve Hubeyb Öndeş’in yorumlarını dikkatle okuduğumuzda mesele şuraya geliyor: Kur’an’da Lut kavmi anlatımı tarihsel bir hata içeriyor mu, yoksa ahlâkî bir uyarı mı veriyor?
📖 Kur’an ve Vahiy Açısından
Kur’an’da Lut kavmi, “sizden önce kimsenin yapmadığı fuhşu yapıyorsunuz” (A’râf 80) diye tanımlanır. Buradaki “sebeka” fiili “öne geçmek, aşırıya gitmek” anlamındadır. Yani ayet, “eşcinsellik Lut kavminden önce hiç yoktu” demiyor; “hiç kimse bu kadar ileri gitmedi, bu kadar sistematik ve toplumsal hale getirmedi” diyor.
Bu, tarihsel kronoloji değil, ahlâkî ve toplumsal yozlaşmanın derecesi ile ilgilidir.
🌿 Sünnet ve Siyer
Peygamber Efendimiz (sav) Lut kavmi kıssasını ümmete ibret olarak anlatmıştır. Burada vurgu, bireysel günah değil, toplum çapında sapkınlığın normalleşmesidir.
Lut kavmi misafirlere topluca saldırmak istemiş, kötülüğü aleni hale getirmiştir.…
Merhaba ! Lut kavminin aşırıya gitmekten kastı Hz. Lut'a Allah'ın emaneti olan meleklere tecavüz etmek istemeleri midir ? Çünkü Kuran da daha önce eşcinsellik yapan toplumları helak etmekten bahsetmiyor . Helak olmalarının sebebi eşcinsellik değil de Tecavüz ve ırz düşmanlığı mı ?
Ve bu konuyla ilgili bir sorum daha var Kuran da homoseksüelliğin belli bir cezası yok bu yüzden zina cezası olması gerektiğini düşünüyorum , islam alimleri neden eşcinselliğin cezasını diri diri yakma , üstüne duvar yıkma v.b. cezaları uygun görüyor ?
İslamı araştıran bir deistim lütfen açıklayıcı bir şekilde cevap verir misiniz ?
Teşekürler